tel. (81) 475-88-00 | (81) 464-31-38 | (81) 534-70-90 gastromed@gastromed.pl
Zaznacz stronę

Wybrane choroby jamy ustnej

aftaAfty nawrotowe należą do najczęstszych problemów spotykanych przez specjalistów chorób jamy ustnej, a ich częstość występowania w populacji ogólnej szacowana jest na około 20%. Choroba charakteryzuje się powtarzającymi owrzodzeniami błony śluzowej jamy ustnej. Głównymi czynnikami warunkującymi występowanie są czynniki genetyczne, immunologiczne, nieprawidłowości hematologiczne oraz czynniki lokalne, takie jak uraz oraz palenie tytoniu. Istnieje coraz więcej dowodów wskazujących na połączone działanie czynników lokalnych z zaburzeniem immunologicznym, chociaż ostateczna przyczyna pozostaje nadal nieznana. Zasadniczo, diagnostyka opiera się przez wykluczenie innych chorób takich jak wirusowe zapalenie jamy ustnej, rumień, pęcherzyca, choroby tkanki łącznej, reakcje na leki, zaburzenia dermatologiczne. Nieleczone afty mogą trwać nawet miesiąc pozostawiając blizny na błonie śluzowej, a w konsekwencji powodować zmniejszenie ruchliwości języczka i języka. Leczenie jest dostosowane do stopnia ciężkości choroby. W łagodnych stanach w przypadku kilku niewielkich zmian, stosuje się jest środek o działaniu znieczulająco-ochronnym, który łagodzi ból i ułatwia gojenie. W cięższych przypadkach miejscowo stosowane są preparaty zawierające steroidy. Dobre efekty leczenia uzyskuje się stosując miejscowo ozonoterapię.

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Rak jamy ustnej to szerokie pojęcie, które obejmuje różne złośliwe nowotwory tkanek jamy ustnej. Mimo że leczenie i rokowanie mogą się różnić w zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu, to zawsze rozpoznanie raka dramatycznie wpływa na życie pacjenta. Światowa Organizacja Zdrowia w roku 2005 zaliczyła raka jamy ustnej do jedenastu najczęściej występujących nowotworów na świecie. W Polsce, co roku z powodu raka wargi, jamy ustnej i gardła umiera ponad 2200 osób. Równocześnie liczba nowych przypadków stale wzrasta i szacowana jest na ok. 2400 osób. Z danych populacyjnych wynika, że rak jamy ustnej występuje dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet i jest związany z wiekiem, co może odzwierciedlać okres nagromadzenia zmian genetycznych i czas ekspozycji na chemiczne i fizyczne czynniki drażniące, w tym wirusy oraz czynniki hormonalne. Wyroby tytoniowe i alkohol są najbardziej istotnymi czynnikami ryzyka dla raka jamy ustnej. Badania populacyjne wykazały, że aż 80% chorych na raka jamy ustnej to byli palacze. W innych badaniach stwierdzono, że czas przeżycia zwiększa się o 10 lat po zaprzestaniu palenia tytoniu. Do innych czynników ryzyka należą: predyspozycja genetyczna, niedobory żywieniowe oraz infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) przenoszona coraz częściej przez seks oralny. Rak jamy ustnej najczęściej pojawia się na wargach, języku, pod językiem, na policzkach lub na dnie jamy ustnej. Charakterystycznymi objawami raka jamy ustnej są:

rak wargi– zmiany w jamie ustnej na twarzy, szyi, które nie goją się w ciągu dwóch tygodni

– obrzęk, zgrubienie, wygórowanie na wargach lub wewnątrz jamy ustnej

– białe, czerwone lub ciemne plamy w jamie ustnej

– powtarzające się krwawienia w jamie ustnej

– ruszające się zęby

– utrudniona ruchomość języka lub żuchwy

– trudności lub ból przy połykaniu

–     guz na szyi

–     ból ucha, który nie ustępuje

–     brak czucia lub ból w jamie ustnej, na twarzy lub szyi

–     zaburzenia smaku

Leczenie jest niezbędne i zależne od stadium zaawansowania nowotworu. Regularne wizyty u lekarza specjalisty pozwalają na wykrywanie wczesnych objawów raka jamy ustnej. Im wcześniej zostanie wykryty nowotwór, tym mniej inwazyjne jest jego leczenie i lepsze rokowanie.

 

liszaj płaski nadżerkowyLiszaj płaski jest to przewlekła, autoimmunologiczna choroba błon śluzowych i skóry o szerokim zakresie objawów klinicznych. Choroba dotyczy ok. 0,1-2,2% ogólnej populacji dorosłych i częściej występuje kobiet niż mężczyzn, głównie osób dorosłych powyżej 40 roku życia, chociaż młodsi dorośli oraz dzieci mogą również na nią chorować. Objawem są występujące zmiany skórne przedstawiające się, jako typowo płaskie czerwone, sine, różowe, albo fioletowe grudki pojawiające się na skórze, nadgarstkach, kostkach, okolicy narządu płciowego i błonach śluzowych. Zmiany mogą występować także na owłosionej skórze głowy oraz paznokciach doprowadzając do utraty owłosienia oraz zaniku płytki paznokcia. W jamie ustnej liszaj płaski występuje w siedmiu odmianach klinicznych (siateczkowej, grudkowej, blaszkowej, zapalnej, zanikowej, nadżerkowej, pęcherzowej) i może być niekiedy jedynym objawem choroby.  Zmiany w postaci białej siateczki zlokalizowane są symetrycznie na wewnętrznej stronie policzków. Niekiedy zdarzają się także przypadki liszaja z lokalizacją na języku, wargach i/lub dziąsłach. Uważa się, że liszaj płaski może ulec transformacji nowotworowej. Przyczyna choroby nie jest w pełni poznana. Liszaj płaski jest trudny do wyleczenia. Postępowanie terapeutyczne sprowadza się do leczenia objawowego. Należy unikać leczenia steroidami, ponieważ mogą one spowodować zanik błony śluzowej. Istnieją obawy, że długotrwałe miejscowe stosowanie leku Pimecrolimus lub Tacrolimus może być związane z rozwojem nowotworu. Doustne leki immunosupresyjne, takie jak Talidomid, Metotreksat i Mykofenolan są stosowane w leczeniu, ale nie ma silnych dowodów na ich skuteczność poza opisami pojedynczych przypadków.

 

Suchość w jamie ustnej (kserostomia)

 suchość jamy ustnejZdrowy dorosły człowiek produkuje około 3 litrów śliny dziennie. To nie jest coś, nad czym zastanawiamy się, póki nie doświadczymy suchości w jamie ustnej. Wszyscy, w pewnym momencie lub po pewnym czasie, odczuwamy suchość w ustach. Suchość w jamie ustnej najczęściej występuje, gdy jesteśmy zdenerwowani, źli lub pod wpływem stresu. Jeżeli suchość w ustach zdarza się często lub przez większość czasu, to może być uciążliwe i może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia jamy ustnej. Ślina pełni wiele ważnych funkcji. Zawiera enzymy, które pomagają w trawieniu, zwiększa zdolność do łatwiejszego połknięcia pokarmu. Ślina sprawia, że ​​łatwiej jest nam mówić. Wiedzą o tym fakcie zwłaszcza te osoby, które mają tremę podczas wystąpienia i doświadczają suchości w ustach. Ślina pomaga zapobiegać próchnicy zębów poprzez usuwanie resztek pokarmu z zębów i dziąseł oraz neutralizuje kwasy. Związki mineralne zawarte w ślinie pomagają naprawić mikroskopijne uszkodzenia powodowane próchnicą.

Do najczęstszych objawów powodowanych suchością w jamie ustnej należą:

–      uczucie suchości w ustach lub gardle

–      zmniejszenie wydzielania śliny, która jest gęsta, lepka, pienista;

–      uczucie pieczenia w jamie ustnej;

–      kłopoty w żuciu pokarmu, połykaniu oraz mówieniu;

–      zmiana zmysłu smaku;

–      szorstki, suchy język;

–      popękane usta, rany lub pęknięcia skóry w kącikach ust;

–      zwiększona podatność na zakażenia jamy ustnej

–      zwiększenie płytki nazębnej, próchnica zębów i choroby dziąseł;

–      przykry zapach z ust (halitoza)

Przyczyny suchości w jamie ustnej(kserostomii)

Przyczyny występowania kserostomii są rozmaite. Suchość w jamie ustnej jest spowodowana nie tylko różnymi chorobami, ale może być również efektem ich leczenia. Istnieje ponad 400 medykamentów, które przez swoje niepożądane działanie powodują suchość w jamie ustnej. Wśród nich są leki przeciwhistaminowe, leki zmniejszające przekrwienie, środki przeciwbólowe, leki moczopędne, obniżające ciśnienie krwi, zwiotczające mięśnie, leki na nietrzymanie moczu, leki stosowane w chorobie Parkinsona, przeciwdepresyjne i wiele innych.

Kserostomia może być spowodowana również przez inne czynniki, takie jak stres, zaburzenia lękowe, radioterapia głowy i szyi, choroby gruczołów ślinowych, zaburzenia endokrynologiczne, cukrzycę, chorobę Parkinsona, chorobę Alzheimera, udar, AIDS, zespół Sjögrena, zmiany hormonalne, np. w czasie ciąży lub z innego powodu np. w skutek chrapania lub oddychania przez otwarte usta w czasie snu. Suchość powoduje podrażnia tkanek miękkich jamy ustnej, co może być powodem stanu zapalnego i/lub zwiększonej podatności na infekcje.

Jak można zmniejszyć dolegliwości spowodowane kserostomią?

Najważniejsze są regularne kontrole u specjalisty. Przy każdorazowej wizycie, poinformuj specjalistę, jakie leki zażywasz oraz podaj nowe informacje dotyczące Twojego zdrowia. Zadbaj o zaktualizowanie swojej historii choroby, co może pomóc zidentyfikować przyczynę suchości w ustach. Zwiększ ilość spożywanych płynów oraz częstość ich przyjmowania. Twój specjalista może zalecić Tobie używanie sztucznej śliny, nazywanej przez innych „substytutem śliny” lub „balsamem ustnym”, aby utrzymać wilgotne usta. Chociaż substytuty śliny nie leczą suchości w jamie ustnej, mogą one przynieść ulgę w niektórych tymczasowych objawach. Unikaj palenia tytoniu i ogranicz spożycie kofeiny, alkoholu oraz napojów gazowanych. Zainstaluj w swojej sypialni nawilżacz powietrza, który utrzyma właściwą wilgotność w pomieszczeniu, co może złagodzić dyskomfort spowodowany suchością w ustach. Ponieważ suchość w ustach zwiększa szansę na próchnicę i inne problemy jamy ustnej, utrzymuj higienę jamy ustnej. Szczotkuj zęby dwa razy dziennie. Raz dziennie używaj nici dentystycznych do czyszczenia przestrzeni między zębami, aby usunąć zanieczyszczenia z miejsc gdzie nie dociera szczoteczka.

Powyższe informacje dotyczące wybranych chorób przeznaczone są dla pacjentów w celu przedyskutowania z lekarzem kwestii podjętego leczenia i nigdy nie zastąpią profesjonalnego badania lekarskiego oceniającego stan zdrowia pacjenta, który decyduje o wyborze metody leczenia.